Week van de palliatieve zorg

Het is een onderwerp waar we niet graag over praten en tegelijkertijd de enige zekerheid die iedereen heeft; het levenseinde. Voor verpleegkundige Janny Vos is het allesbehalve taboe. Palliatieve zorg is haar roeping. Zij weet als geen ander dat er in deze laatste levensfase zoveel belangrijks is om voor te zorgen.

Palliatief betekent ‘verzachtend’. Deze zorg is gericht op kwaliteit van leven wanneer genezing niet meer mogelijk is en kan maanden of soms nog jaren gegeven worden. Janny zet zich hierbij in voor alle wensen en behoeft en van cliënten en naasten. Gericht op lichamelijke zorg en geestelijke begeleiding. “Het is ontzettend waardevol om mensen in zo’n intieme en kwetsbare periode bij te staan. Elke situatie vraagt om andere zorg en begeleiding, maar is altijd gericht om het leven nog zo prettig mogelijk te maken. Dat is wat mij ten diepste drijft . Ik luister, adviseer, handel vanuit gevoel en zet mijn kennis en kunde als verpleegkundige vol passie in.”

Blijven praten
Met elkaar in gesprek blijven en wensen en gevoelens delen, is in deze levensfase enorm belangrijk. “Er is zoveel te bespreken en te voelen: wat is komende tijd belangrijk? Wat wil ik nog doen? Hoe ga je om met diepe emoties en gevoelens? Wat is voor naasten belangrijk? Hoe beslis je over een waardig einde? Mensen hebben vaak veel vragen. Ik weet welke fases zij doormaken, welke emoties er zijn en welke zorg en begeleiding wanneer belangrijk is in het proces. Vanuit gevoel kan ik goed inschatten op welk moment en hoe ik ergens over begin, ook over het onvermijdelijke einde. In alles ben ik er voor de cliënt én heb ik aandacht voor naasten”, vertelt Janny.

“Het leven in de laatste fase nog zo prettig mogelijk maken, is wat mij ten diepste drijft ”

Comfort en berusting
Een palliatieve fase kan een tijd duren. Het is belangrijk om het leven dan nog zo aangenaam mogelijk te maken. “Ik streef naar zoveel mogelijk comfort, zodat mensen nog dingen kunnen ondernemen die zij belangrijk vinden. We kijken samen wat er lichamelijk nog kan en of er sprake is van pijn waar we iets aan kunnen doen”. In de laatste palliatieve fase nemen de contactmomenten met Janny vaak toe. “Samen met cliënten en familie bewegen we van kwaliteit van leven, naar kwaliteit van sterven. Dan zorg ik voor zo min mogelijk pijn en angst en zoveel mogelijk berusting.”

Waardig einde
Woonzorg Flevoland wil een waardig einde respectvol bespreekbaar maken en vindt ‘palliatieve zorg’ een belangrijk onderwerp. Net als Janny: “voorbereiden op loslaten van het leven is een intensief proces vol emoties, veranderingen en keuzes. Om acceptatie te voelen en nog een bepaald geluk te ervaren, is het belangrijk om aandacht te hebben voor palliatieve zorg. En – wanneer het einde nadert in de terminale fase – om met zo min mogelijk pijn en in rust afscheid te kunnen nemen. Een rustige geest helpt het lichaam te kunnen loslaten.”

Waardevol moment
Janny zorgt jaarlijks voor meerdere mensen in de laatste fase en veel blijven haar bij. Zoals een mevrouw die zij eerder begeleidde en na een periode van stabiliteit toch achteruit ging. “Via het ziekenhuis vroeg zij speciaal naar mij om haar weer bij te staan. Dat was verdrietig en bijzonder tegelijk. Blijkbaar had zij zich prettig gevoeld bij mijn eerdere betrokkenheid, dat vind ik zo waardevol.”

Palliatieve zorg is anders dan terminale zorg. Palliatief richt zich op het leven, niet direct op het sterven. Terminale zorg is het laatste stukje palliatieve zorg, niet lang voor het overlijden. Afhankelijk van de persoonlijke situatie, wordt palliatieve zorg vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) of vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw). Een gesprek met de huisarts of een specialist in het ziekenhuis, is meestal het begin van het traject.