De zorg wordt anders; met het sociale netwerk van mensen voorop en een specifieke rol voor mantelzorgers. Een rol die zowel waardevol als uitdagend kan zijn. Sharon de Lely weet als geen ander wat dit betekent. Ze vertelt over de zorg voor haar vader, de geluksmomenten, de zware kant en over hoe ‘samen zorgen en van waarde zijn’ voor alle betrokkenen een leerproces is. Vandaag, op de Dag van de Mantelzorg delen we het interview uit een eerdere editie van het Thuis Bij magazine.

Met op de achtergrond haar vader aan tafel in de huiskamer, vertelt Sharon over afgelopen turbulente jaren. Het afscheid van haar moeder, de diagnose dementie bij haar vader, aandacht voor eigen gezin en onderneming. En, mantelzorger worden. Het continu balanceren tussen zorgen voor een naaste, jezelf niet uit het oog verliezen, uitdagingen de baas zijn en proberen plezier te houden. Met een lach en traan kijkt ze terug en vooruit.

(H)erkenning

“We komen uit een moeilijke periode waarin ik mijn vader steeds meer kwijtraakte. Intussen zochten we naar de diagnose die we al vermoedden, maar niet iedereen geloofde. Want maak je mijn vader op afstand mee, dan verwacht je niet dat hij dementie heeft. Nu weet ik uit ervaring dat dementie niet alleen ‘vergeetachtigheid’ is. Er zijn zoveel vormen en gedragsveranderingen. Als mantelzorger weet je dat niet meteen, maar je ziet en voelt veel. Het is zo belangrijk om gehoord te worden. Na een intensief traject met meerdere zorgverleners, werd Alzheimer ‘eindelijk’ bevestigd. Dat voelde als erkenning, voor mijn vader én voor mezelf.”

Een nieuw thuis

Sinds deze emotionele periode en diagnose, begint voor Sharon het mantelzorgen een stabielere vorm aan te nemen. In september 2024 verhuisde haar vader naar Leemwierde; een nieuwe woonzorgvoorziening in Almere, waar de relatie tussen bewoner en mantelzorger centraal staat.  Hier gaat het anders dan in een traditioneel verpleeghuis. Toekomstgericht, want de vergrijzing en de arbeidsmarkt maken het nodig om anders te gaan zorgen. Met zorg en begeleiding van naasten en vrijwilligers voorop en aansluitend de professionele zorg. In Leemwierde – en in steeds meer zorglocaties – wordt een actieve bijdrage van mantelzorgers en familie verwacht in de zorg en ondersteuning. Het sociale netwerk ‘verhuist’ als het ware mee.

Een modus vinden

Sharon is wekelijks bij haar vader. Om hem gezelschap te houden, zijn boodschappen, was en administratie te doen, zorgen dat zijn studio netjes blijft en mee te gaan naar medische afspraken. “Mijn vader heeft altijd voor mij gezorgd, nu doe ik dat met liefde voor hem. En ik sta achter het zorgconcept, het samen doen. Met naasten die bewoners echt kennen. Ik zie steeds meer ‘mijn vader’ terug sinds hij in Leemwierde woont. Hij zit hier rustig en veilig, zo fijn.”

Tegelijkertijd is Sharon eerlijk over de andere kant van de medaille. “Kijkend naar de samenleving, ontkomen we niet aan samen zorgen. We moeten een modus vinden. Maar het is een grote verandering. Mantelzorg overkomt je. Je doet het niet ‘even’. Het is pittig om dit binnen je eigen leven te passen, het kost veel tijd. En het vraagt veel van je mentale draagkracht. Er komen allerlei emoties bij kijken. Soms voel je je gesteund, soms niet. En hoe hou je zelf plezier in het zorgen voor een ander, als je eigen wensen moet opgeven? Dat is voor mij een heel proces geweest en blijft een aandachtspunt. Nu ben ik positief omdat het beter gaat en altijd mijn eigen geluksmomentjes zoek.”

Sharon: “Mantelzorg overkomt je. Je doet het niet ‘even’ ”

Elkaar nodig

“Van te voren wist ik dat actieve betrokkenheid als mantelzorger werd verwacht. Ik zie dat bewoners, familie en de zorg elkaar nodig hebben. Wat we nog beter kunnen leren, is goede onderlinge communicatie en investeren in elkaar leren kennen. Ik zou de zorg wel vaker willen vertellen hoe belangrijk ze zijn, dat onderschatten ze zelf soms. Ondanks dat familie nu voorop staat, blijft hun expertise hard nodig. Zeker in de zorg voor mensen met dementie. Het zit ‘m ook in kleine dingen. Mijn vader is gek op sport. Als de zorg mij ’s avonds appt ‘we hebben Viaplay aangezet hoor!’, daar word ik daar zo blij van!

Daarnaast is het belangrijk dat zij horen wat ik als mantelzorger nodig heb. Of hoe je met bepaalde dingen het beste met mijn vader kunt omgaan. Hij wil zelfstandig zijn, als volwaardig gezien worden en niet alles door mij laten doen. Door dat soort dingen te bespreken, komt samen zorgen tot z’n recht. Ook als het gaat om de medische kant. Ik wil kunnen vertrouwen op de zorgspecialisten. Als er in mijn eigen ogen iets minder goed loopt, geef ik dit positief kritisch terug. We moeten met elkaar leren dingen te benoemen zoals ze zijn, met begrip en zonder te oordelen.”

Breder bijdragen

Naast haar rol als mantelzorger, leert Sharon welke ruimte ze kan en mag pakken binnen Leemwierde. “Naast de zorg voor mijn vader, wil ik hier graag breder bijdragen. Als ik bewoners zie sporten, sluit ik soms aan om te ondersteunen waar dat kan en anderen te enthousiasmeren. Dat houdt het voor mij leuk. Ik haal er voldoening uit om ook iets binnen de locatie te kunnen betekenen. Dat zie ik anderen ook proberen. Er zijn mantelzorgers die mijn vader ophalen voor de vrijdagmiddagborrel als ik er niet kan zijn. Van te voren heeft hij geen zin, maar later hoor ik hoe gezellig het was. Dan zie je hoe belangrijk het is om hier samen van waarde te zijn.”

We moeten als samenleving beseffen dat de zorg anders wordt dan we in Nederland gewend zijn. Sharon beaamt dat: “Vroeger bracht je je naaste ergens naartoe om volledig verzorgd te worden. Dat is nu anders. En soms heb je door de situatie minder keuze. Als mantelzorger handel je vanuit emotie. Je bent blij wanneer je vader, moeder of partner een veilige plek vindt. Zeker wanneer er sprake is van dementie. Wij kozen voor dit concept, vanwege de match met mijn vader. Zelfstandig zijn, rust vinden en reuring kunnen opzoeken. Dat past bij hem. Zijn eigenwaarde is hier meer terug gekomen. Sinds hij hier woont, ervaren we weer vreugde.”

Bekijk hier het interview uit het Thuis Bij magazine lente 2025

Leerplein Samen Zorgen

Woonzorg Flevoland heeft oog voor mantelzorgers. Door bijvoorbeeld het aanbieden van praktijkgericht aanbod om kennis en vaardigheden op te doen. Dat kan via het Leerplein Samen Zorgen. Onze online leeromgeving waar mantelzorgers en vrijwilligers. Leer meer over o.a. dementie, persoonlijke verzorging, eetgedrag en steunkousen.